O nas

Historia Kliniki Kardiochirurgii

Początki Kardiochirurgii w Poznańskiej Akademii Medycznej

Pierwsze operacje serca w Państwowym Szpitalu Klinicznym Nr 1 przy ulicy Długiej 1/2 przeprowadzano sporadycznie już w latach 50-tych w istniejącej wtedy Klinice Chirurgicznej kierowanej przez prof. Stanisława Nowickiego. W Klinice tej rozpoczęto prace nad konstrukcją i zastosowaniem krążenia pozaustrojowego. W 1958 roku doc. Adam Piskorz jako trzeci w Polsce wykonał operację na otwartym sercu z zastosowaniem krążenia pozaustrojowego. Aparat płuco-serce rękodzielniczo wykonano w Zakładach Hipolita Cegielskiego w Poznaniu. Prof. Piskorz, już jako Kierownik Kliniki promował rozwój kardiochirurgii w PSK 1, jednak ze względu na brak podstawowego sprzętu oraz trudności kadrowe zadanie to okazało się na wiele lat za trudne.

W roku 1970 w Poznańskiej Akademii Medycznej utworzono Instytut Chirurgii, w skład którego weszła między innymi kierowana przez prof. A. Piskorza Klinika Chirurgii Serca i Naczyń. Od tego czasu rozpczęto wykonywanie zabiegów na otwartym sercu w szerszym zakresie. Rocznie przeprowadzono około 20-30 tych operacji w większości u chorych z wadami nabytymi i wrodzonymi serca. W latach 1974-1980 w skład zespołu wykonującego zabiegi kardiochirurgiczne wchodzili: dr Jerzy Zawilski, dr Aleksy Poniżyński, dr Marian Wichrowski, dr Czesław Ratajczak oraz dr Wojciech Dyszkiewicz. Profesor Piskorz był opiekunem 2 habilitacji z zakresu kardiochirurgii: Aleksego Poniżyńskiego i Jerzego Zawilskiego.

Powstanie i rozwój Kliniki Kardiochirurgii

Dnia 27 grudnia 1979 roku decyzją Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej powołano Instytut Kardiologii Akademii Medycznej w Poznaniu. W skład Instytutu weszła między innymi Klinika Kardio-Torakochirurgii, którą utworzono w PSK 1 ( wówczas im. Pawłowa a obecnie – Przemienienia Pańskiego) na bazie pomieszczeń opuszczonych przez Klinikę Urologii. Pierwszym kierownikiem Kliniki zostaje doc. dr hab. med. Aleksy Poniżyński. Powstała nowa jednostka rozpoczęła działalność w wyremontowanych pomieszczeniach dnia 19 lipca 1980 roku.Objęła ona swoim działaniem duży region składający się z ówczesnych 8 województw. Od czasu powstania Kliniki Kardio-Torakochirurgii możemy mówić o regularnej i pełnozakresowej działalności kardiochirurgii na terenie PSK 1 nie tylko w znaczeniu zawodowym, ale także akademickim, gdyż Klinika rozpoczęła od razu nauczanie studentów medycyny, które do tej pory nie było praktykowane w tej Uczelni. Jest to zatem moment narodzin akademickiej kardiochirurgii w Poznaniu.

Początek działalności był trudny, gdyż przypadł na dni stanu wojennego, co zakłóciło prace Kliniki. Jednak zasadniczymi problemami, z którymi borykała się Klinika od początku powstania były niedobory w podstawowym wyposażeniu sprzętowym oraz brak własnej sali operacyjnej. Ten ostatni fakt zaciążył na szybkim rozwoju kliniki. Wiele energii całego zespołu, a przede wszystkim jej kierownika, doc. A. Poniżyńskiego skupiło się w tym czasie na pozyskiwaniu instrumentarium chirurgicznego, które częściowo było tworzone rękodzielniczo na podstawie wzorów przywiezionych z klinik Europy Zachodniej. Część sprzętu i instrumentarium otrzymywano w formie darów od zaprzyjaźnionych ośrodków, w których szkolili się lub wizytowali pracownicy kliniki. Przełomem było pozyskanie w 1983 nowego, profesjonalnego aparatu płuco-serce, dzięki osobistemu zaangażowaniu Prof. Aleksandra Bernharda z Kliniki Kardiochirurgii Uniwersytetu w Kilonii. Aparat zakupiono ze zbiórki społecznej, której patronował doc. Poniżyński i Chór Chłopięcy z Kilonii. W latach 80-90 podstawowym motorem rozwoju kliniki był entuzjazm i poświęcenie całego zespołu, który w bardzo trudnych warunkach dokonał wielkiego postępu – rozszerzając zakres zabiegów kardiochirurgicznych i uzyskując bardzo dobre wyniki leczenia operacyjnego. W końcu lat 80-tych wykonywano ok. 250/rok operacji na otwartym sercu w tym wady wrodzone u dorosłych, wady nabyte jednej, dwóch lub trzech zastawek, zabiegi wieńcowe oraz pojedyncze przypadki tętniaków aorty wstępującej. Poprawa finansowania Kliniki Kardiochirurgii w kolejnych latach związana była z powstaniem Narodowego Funduszu Ochrony Serca. Poprawił się system zaopatrzenia w podstawowy sprzęt taki jak zastawki, stymulatory, szwy atraumatyczne. Pojawiła się także możliwość zakupów nowego systemu monitorującego na salę operacyjną, pompę do kontrapulsacji i elektrokoagulatory. Zakupy te na kilka lat pozwoliły uzupełnić braki w podstawowym wyposażeniu Kliniki.
Jednak zasadniczą barierą w dalszym rozwoju Kliniki była ograniczona możliwość wykonywania zabiegów na bloku operacyjnym Kliniki Chirurgii Ogólnej i Naczyń. Dlatego na początku lat dziewięćdziesiątych pojawiły się plany budowy własnego bloku operacyjnego. W tym celu dnia 8 listopada 1993 z inicjatywy Prof. A. Poniżyńskiego powołano do życia Fundację COR-EKO-VITA i rozpoczęto zbieranie środków finansowych.

Rozbudowa sal operacyjnych i otwarcie nowego oddziału 

Po uzyskaniu zezwolenia na budowę pawilonu operacyjno-anestezjologicznego przystąpiono do prac budowlanych. Prace budowlane ukończono na etapie stanu surowego otwartego w 1997 roku i ze względu na brak dalszych środków finansowych przerwano je na kilka następnych lat. Dopiero na przełomie lat 2001/2002, między innymi dzięki funduszom uzyskanym z Narodowego Funduszu Ochrony Serca, Ministerstwa Zdrowia oraz Akademii Medycznej zbudowano blok operacyjny. Jednak jego uruchomienie stało się możliwe dopiero w 2003 r. dzięki staraniom kierownictwa kliniki, ale przede wszystkim dzięki wysiłkowi finansowemu podjętemu samodzielnie przez Szpital, który przeznaczył środki i skredytował zakup wyposażenia na 2 sale operacyjne i remont pozostałej części oddziału. Uroczyste otwarcie odbyło się 25 marca 2003 roku. Od tej chwili w skład Kliniki wchodzi nowoczesny blok operacyjny z dwoma salami operacyjnych, 7 łóżkowa sala pooperacyjna oraz 18 łóżkowy oddział chirurgiczny.

Obecna działalność

W 1981 r. powstaje Przykliniczna Poradnia Chirurgii Serca, w której zarejestrowanych jest około 8 tysięcy chorych a corocznie udzielanych jest około 5 tysięcy porad. Od początku działalności kliniki tj. od 1980 r. istnieje przy klinice Studenckie Koło Naukowe. Przygotowało ono wiele prac naukowych, z których 4 nagrodzono na Ogólnopolskich Konferencjach Kół Naukowych.
Wśród ważnych wydarzeń w historii Kliniki wymienić należy obchody XX-lecia jej istnienia, które odbyły się dnia 9 czerwca 2000 roku. Z tej to okazji odbyło się uroczyste posiedzenie Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Ośrodku Nauki PAN w Poznaniu w całości poświęcone działalności zawodowej i naukowej Kliniki Kardiochirurgii.W czasie 20 lat działalności Kliniki wykonano ponad 5 tys. operacji kardiochirurgicznych, pracownicy Kliniki opublikowali ponad 86 oryginalnych prac naukowych, 178 referatów i streszczeń prac prezentowanych na krajowych i zagranicznych zjazdach i sympozjach naukowych. Nawiązano współpracę naukową i zawodową z Uniwersytetami w Kilonii, Leuven, Getyndze, Clermont-Ferrand i innymi. W tych ośrodkach pracownicy kliniki mieli możliwości zapoznania się z nowymi metodami operacji oraz nowoczesnymi sposobami prowadzenia pooperacyjnego. Żywe kontakty naukowe umożliwiły także podjęcie badań wspólnych, których owocem były publikacje naukowe.

W latach 90-tych wyraźnie zwiększa się zarówno liczba (ponad 400 operacji w krążeniu pozaustrojowym) jak i zakres operacji. Nadal wprawdzie dominują zabiegi zastawkowe, ale systematycznie wzrasta liczba rewaskularyzacji serca, wykonywane są zabiegi skojarzone – implantacja zastawek i rewaskularyzacja serca. Uzyskane wyniki leczenia, a przede wszystkim niska śmiertelność okołooperacyjna postawiały Klinikę w czołówce ośrodków polskich.
W 1996 roku Klinika Kardio-Torakochiorurgii zostaje przekształcona w Klinikę Kardiochirurgii, natomiast Klinika Torakochirurgii powstaje na bazie Wojewódzkiego Zespołu Chorób Płuc i Gruźlicy, a jej kierownictwo powierzono dr hab.Wojciechowi Dyszkiewiczowi.
Od poczatku istnienia kliniki Kardiochirurgii jest prowadzona działalność dydaktyczna dla studentów V roku Wydziału Lekarskiego, a od 1994 roku także dla studentów Oddziału Anglojęzycznego.

W 2007 roku Klinika wzbogaciła się o nową salę operacyjną transplantologii i pracownię mechanicznego wspomagania serca. Dodatkowo w 2007 roku rozbudowany został oddział o 4 dodatkowe sale chorych z własnymi węzłami sanitarnymi (8 łóżek), a w 2015 roku obok sali transplantacji powstała sala operacyjna hybrydowa.

1985

1996

2003

2003

2005

2005

2005

2007

Pracownicy Kliniki Kardiochirugii 

Pierwszy zespół

W skład pierwszego zespołu lekarzy, który rozpoczął pracę w nowo powstałej Klinice kierowanej przez doc. dr hab. med. Aleksego Poniżyńskiego wchodzili: dr med. Wojciech Dyszkiewicz, lekarze medycyny Zenon Brocki, Jacek Bornakowski oraz Jaromir Mijal. Doc. A. Poniżyński był uczniem prof. Jana Molla, kilka lat pracował w zespole kierowanym następnie przez doc. Zbigniewa Lorkiewicza. W 1973 r. został adiunktem w Klinice Chirurgii Serca i Naczyń kierowanej przez prof. Adama Piskorza. Na pierwszym kierowniku nowo powołanej Kliniki Kardio-Torakochirurgii spoczywała szczególna odpowiedzialność, – stworzenia od podstaw kliniki, szybkiego wyszkolenia zespołu i zapewnienia mu równocześnie rozwoju naukowego. Te zadania były najważniejsze i w pierwszych latach pracy kliniki wypełniły życie zawodowe doc.Poniżyńskiego. Zespół średniego personelu rozpoczął pracę pod kierownictwem pielęgniarki oddziałowej Janiny Nogalskiej, a od 1985r.kieruje nim Danuta Bugalska.

Rozwój Kliniki

W ciągu kolejnych lat grono lekarskie zasilali kolejno: Wojciech Sarnowski i Jacek Karczmarek (1982), Szymon Kalinowski i Marek Jemielity (1985), Stanisław Rzymski (1987) oraz Lech Paluszkiewicz i Paweł Kwinecki (1988). W roku 1991 dołączył do zespołu Wojciech Stachowiak.
W kolejnych latach pracę podejmują kolejno Maciej Walczak (1995), Piotr Buczkowski (1996), Bartłomiej Perek (1996) oraz Sławomir Katarzyński(1996).
W związku z rozwojem kliniki, zwiększeniem ilości procedur do zespołu dołączyli dr n. med. Marcin Misterski, lek. Tomasz Urbanowicz, lek. Wiktor Budniak (2006), lek. Mateusz Puślecki (2007), lek Izabella Katyńska (2009), lek. Sebastian Stefaniak (2009), lek. Magdalena Pawłowska (2014), lek. Veronica Casadei (2016), dr n. med Hanna Baszyńska-Wachowiak i lek. Michał Bociański (2017).

Znieczulenia do zabiegów operacyjnych oraz opiekę anestezjologiczna nad chorymi w okresie pooperacyjnym prowadzili na przestrzeni lat specjaliści oddelegowani z Katedry Anestezjologii i Intensywnej Terapii kierowanej przez prof. Romana Szulca kolejno: dr Wojciech Budych (od 1972 – 1981), dr Michał Gaca (od 1981 – 1985), dr Jadwiga Tomczyk (od 1982 i obecnie), doc. Paweł Sobczyński oraz dr Estilita Camacho. Obecnie zespół anestezjologiczny tworzą dr. n. med. Marcin Ligowski, dr n. med. Jadwiga Tomczyk, dr Estilita Camacho-Bergman  i lek. Maciej Walczak.

W skład zespołu prowadzącego perfuzję pozaustrojową wchodzili w kolejnych latach działalności Kliniki między innymi: dr med. Czesław Ratajczak, inż. Ryszard Paradowski oraz mgr Aleksander Woźniak. W kolejnych latach krążenie pozaustrojowe prowadzą dyplomowane perfuzjonistki Ewa Woźniak, Marlena Filipiak oraz Katarzyna Mikołajewicz. Obecnie w skład zespołu perfuzjonistek wchodzą Marlena Filipiak, Katarzyna Krakowska, Małgorzata Ładniak.

W dniu 31 grudnia 1998 prof. dr hab. Aleksy Poniżyński przechodzi na emeryturę a do pełnienia funkcji Kierownika Kliniki Kardiochirurgii zostaje powołany prof. dr hab. Wojciech Dyszkiewicz pełniący od 1996 r. jednocześnie funkcję Kierownika Kliniki Torakochirurgii. Dnia 1 stycznia 2005 roku JM Rektor Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego powołał na stanowisko Kierownika Kliniki Kardiochirurgii Prof. dr hab. n. med Marka Jemielity.